All Posts By

Valerie Granberg

Hoe krijgen we de orgasmekloof dicht?

By Gelukt leven, Omgaan met mensen
Oftewel: Hoe krijgen we een betere balans tussen piemel en clitoris?

‘Bij seks ligt de nadruk nog altijd op de penetratie en dus op het genot van de man. Voor mannen is het seksuele orgaan de penis, voor vrouwen is het de clitoris en niet de vagina, zoals nog steeds veel mensen denken. De vagina is een baringskanaal.’ Dat vertelde seksuoloog Ellen Laan mij toen ik haar eens interviewde

Volgens Laan bestaat vaginaal klaarkomen niet, tenzij je vaginaal klaarkomen definieert als klaarkomen in een vagina door een man. Maar een vrouwelijk orgasme is dus altijd clitoraal.

Doordat seks nog steeds te veel om de penetratie draait, beleven vrouwen minder genot aan seks dan mannen. Laan noemt dat de orgasmekloof. Maar zo’n dertig procent van de vrouwen heeft altijd of vrijwel altijd een orgasme bij penetratie, terwijl dat bij mannen 95 procent is. Wanneer er ook andere vormen van stimulatie zijn tijdens een vrijpartij, beleven ongeveer 65 procent van de vrouwen een orgasme. 

Natuurlijk is het wel of niet hebben van een orgasme niet de enige graadmeter voor genot, maar toch geeft deze orgasmekloof wel een goede indicatie van het probleem. ‘Dan is er ook nog eens een grote kans dat penetratie pijn doet’, aldus Laan. Tien procent van de vrouwen heeft pijn. Laan: ‘We accepteren dat bijna als een natuurwet. ‘De eerste keer hoort het pijn te doen’, hoor je vaak. Maar dat is echt onzin. Als het pijn doet, ben je onvoldoende opgewonden.’

Seks draait dus te veel om de penis en te weinig om de clitoris. Een betere balans tussen die twee leidt tot meer genot, ook voor vrouwen. Daarom genieten lesbische vrouwen veel meer van seks dan heteroseksuele vrouwen.

Het is best lastig om het vooroordeel over seks te veranderen. Let maar eens op als je een film kijkt waar seks in voorkomt tussen man en vrouw. Meestal wordt de suggestie gewekt dat ze tegelijk klaarkomen door penetratie. In werkelijkheid komt dat dus bijna nooit voor. 

Waar het volgens Laan om gaat bij seks is: ‘Open staan voor de ander en je eigen gevoelens serieus nemen. Seks wordt nu vooral gezien als een handeling, namelijk vaginale penetratie, maar we moeten het leren zien als een ervaring, de ervaring van alles wat lekker is.’ Bij de Stichting Seksueel Welzijn Nederland, waarvan Ellen Laan voorzitter is, hanteren ze de volgende definitie van seks: met genegenheid gedeeld genot onder gelijken. GGGG.

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van Buro Fludo.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

 

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO?
Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Nieuw! Je kunt nu ook een proefles doen. Ga naar de cursuspagina om je aan te melden!

Het is niet erg om te twijfelen over opvoeden

By Omgaan met mensen

Het opvoedcircus, zo heet de theatervoorstelling waarmee Stine Jensen en ik door het land trokken, totdat…corona toesloeg. Gelukkig hadden we voor die tijd al flink wat voorstellingen gedaan.

Overal waar we kwamen vroegen we het publiek naar hun opvoeddilemma’s. Zo kregen we een indruk van de opvoedproblemen van Nederlandse ouders. Die dilemma’s hebben we verzameld en onderverdeeld. We ontdekten dat we ze konden terugbrengen tot drie overkoepelende opvoeddilemma’s, namelijk: 

  1.     Moet je streng en autoritair zijn of luisteren naar je kind?  
  2.     Streef je bij de opvoeding naar een gelukkig individu of voed je je kind op om als burger aan de maatschappij deel te kunnen nemen?
  3.     Voed je genderneutraal op of maak je een verschil tussen jongetjes en meisjes?

Bij de gesprekken over die opvoeddilemma’s merkten we dat de meeste ouders het vervelend vonden dat ze er niet uitkwamen en veel bleven twijfelen. En dat hadden we zelf eigenlijk ook. Stine twijfelde of ze haar dochter niet teveel verwende. En mijn twee volwassen zonen woonden nog thuis. Moest ik ze het huis uitgooien of ze juist nog een warm nest bieden? 

Al dat geschipper is misschien niet leuk, maar heeft denk ik wel een functie. Het betekent namelijk dat je onderzoekt wat het beste is. Wie het twijfelen omarmt en onderzoekt, in plaats van verwerpt, kan bewuster een opvoedkeuze maken. 

En waarschijnlijk gebeurt dat ook. Want die schipperende Nederlandse opvoeders blijken het internationaal gezien heel goed te doen. Nederlandse kinderen rollen bij de Child Happiness Index elke keer als de gelukkigsten ter wereld uit de bus. En het bleek ook weer uit recent onderzoek van Unicef

Kinderen geven aan dat ze mogen meepraten en zich daardoor gehoord en gezien voelen. Als Immanuel Kants Verlichtingsidee ‘je bevrijden uit onmondigheid’ ergens heeft postgevat, dan is het wel in Nederland. Deze mondigheid is iets om te koesteren, want het maakt gelukkig. 

Daarom is het dus jammer dat wij Nederlandse ouders ons zo’n zorgen maken over dat geschipper. Al dat geschipper is juist goed! 

Met mijn zoons toen ze nog jong waren, nu 18 jaar geleden

Op 1 april 2021 spelen Stine en ik nog één keer Het opvoedcircus via een livestream in Cultura te Ede. Tickets kun je hier bestellen.

We schreven samen ook twee boeken over opvoeden, één voor volwassenen: De opvoeders. Wat filosofie de schipperende ouder kan leren. En één voor kinderen: Hoe voed ik mijn ouders op?

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Liefde om de liefde: Héloïse en Abélard

By Omgaan met mensen
Een liefdesgeschiedenis van twee filosofen

Lange tijd dacht ik dat Valentijnsdag een uit Amerika overgewaaide commerciële traditie was. Maar onlangs ontdekte ik dat Valentijnsdag van oorsprong juist Europees is en al sinds het begin van de middeleeuwen bestaat. Sinds 496 om precies te zijn, toen Paus Gelasius 14 februari uitriep tot de dag van de heilige Valentijn.

En die dag had ook direct al met de liefde te maken, want de legende gaat dat bisschop Valentijn bereid was stellen te trouwen waarvan de één christelijk was en de ander niet, omdat hij meende dat de liefde belangrijker was dan de wetten van de Keizer. Dit vooruitstrevende inzicht moest hij met een onthoofding bekopen.

Een van de meest romantische verhalen uit de geschiedenis van de filosofie stamt ook uit de middeleeuwen, maar dan uit de late middeleeuwen. Het is het verhaal van twee filosofen die in de 12e eeuw verliefd op elkaar worden, terwijl dat eigenlijk niet mocht. Ik heb het over Héloïse en Abélard.

Toen Héloïse nog vrij jong was deden er al verhalen de ronde over haar uitzonderlijke intelligentie en geleerdheid. Haar oom, kanunnik Fulbert van de Notre Dame in Parijs, vroeg de jonge filosoof Abélard om haar privéles te geven. Héloïse en Abélard besteedden hun tijd niet alleen aan de studie, maar vooral ook aan het bedrijven van de liefde.
Veel mensen kwamen al snel achter hun geheime verhouding, behalve oom Fulbert. Pas toen Héloïse zwanger was, kreeg hij het door. Onder dwang trouwden ze met elkaar, maar Fulbert liet Abélard ook castreren. De rest van hun leven brachten de twee gescheiden van elkaar door in een klooster en schreven elkaar brieven.

Ze schreven beiden ook andere werken. Abélard is er een beroemd filosoof door geworden. Van Héloïse zijn alleen haar brieven aan Abélard bewaard gebleven. Uit die brieven valt op te maken dat ze groot belang hechtte aan ‘de intentie’: het gaat niet om de handeling zelf, maar om de geest waarin iets gedaan wordt. Dat blijkt al uit haar eerste brief aan Abélard waarin ze uiteenzet dat het haar puur en alleen om haar liefde voor hem gaat. Een huwelijk doet daar eerder afbreuk aan dan dat het een bezegeling is van de liefde:

‘Niets heb ik ooit, God weet het, in jou gezocht dan jou alleen, jou, niet het jouwe, zuiver begeerd. Geen huwelijksband, geen bruidsgaven heb ik verwacht, niet mijn genoegens, maar de jouwe heb ik, zoals je zelf weet, geprobeerd te vervullen. En als de naam van echtgenote heiliger en meer waardevol schijnt, het is mij altijd liever geweest je vriendin genoemd te worden, of, als je het niet erg vindt, concubine, of maitresse…

Ze betreurt het niet alleen dat ze onder dwang moest trouwen, maar ook dat ze onder dwang het klooster in ging. Dat was met de verkeerde intentie. Ze had namelijk in het klooster willen gaan om haar liefde voor God. Héloïse en Abélard hebben elkaar hun hele leven gesteund en zijn zo trouw aan elkaar gebleven. Ze liggen ook naast elkaar begraven op Père-Lachaise in Parijs.

Lang was Héloïse vooral bekend als de geliefde van de grote filosoof Abélard en er werd aangenomen dat alles van haar hand onder zijn invloed tot stand gekomen was. Maar sinds de 20e eeuw is duidelijk dat Héloïse zelf ook een groot geleerde was die met haar denken Abélard heeft beïnvloed. 

De filosoof Héloïse komt aan bod in het boek Zijkant van de filosofie. Een dialoog over vrouwelijk denken, dat ik samen met de Vlaamse filosoof en classicus Aline d’Hease schreef en dat 8 maart verschijnt bij uitgeverij Boom. 

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Het is fijn dat er nu geen feestjes zijn

By Omgaan met mensen
Want die zijn ingewikkeld

Voor veel mensen is deze lockdown een vreselijke tijd, omdat ze geen feestjes kunnen geven. Dat snap ik. Maar als ik eerlijk ben, vind ik het zelf wel fijn. Tenminste, ik vind het wel leuk om naar feestjes te gaan, maar ik vind het niet leuk om ze zelf te geven

Vroeger wist ik niet waarom. Van te voren keek ik uit naar feestjes die ik wilde geven, maar op het moment zelf vond ik het vreselijk. Achteraf was ik doodmoe en als ik aan de avond terugdacht, bestond die naar mijn idee uit de ene gênante situatie na de andere.

Het feestje was een opeenstapeling van ingewikkelde sociale kwesties. Dat kwam waarschijnlijk omdat ik me verantwoordelijk voelde voor mijn gasten en me er zorgen over maakte of ze zich wel vermaakten. Maar er was meer aan de hand, ik kon alleen niet goed achterhalen wat precies.

Totdat ik tien jaar geleden naar een reünie van de middelbare school ging. Toen ik met mijn oude klasgenoten stond te praten, viel het me op dat zij, hoewel ik sommigen van hen in eerste instantie bijna niet herkend had, in hun gedrag nauwelijks veranderd waren.

Ze praatten net zoals vroeger, hadden dezelfde humor, gebruikten dezelfde stopwoordjes, maakten dezelfde gebaren. Kortom, ze vervulden precies dezelfde rol in de groep die ze jaren geleden ook al vervulden.

Pas toen iemand opmerkte dat ik totaal niet veranderd was, besefte ik dat ik me ook precies zo gedroeg als vroeger! Ook ik had weer mijn rol in de groep gevonden, zoals ik die jaren geleden al speelde. De sociale context bepaalde dus voor een groot deel hoe wij ons gedroegen.

Hier ben ik veertien jaar oud 

Sinds die reünie is het me steeds duidelijker geworden dat ik in de verschillende sociale omgevingen waarin ik dagelijks verkeer, verschillende versies van mezelf ben. Als ik thuis ben met mijn familie, ben ik een andere versie dan wanneer ik op een podium sta voor een zaal met mensen. En ik ben weer iemand anders als ik met mijn hond wandel en een praatje maak met mijn buurman dan wanneer ik een gesprek heb met mijn medemuzikanten. 

Dit verklaart waarom ik de feestjes die ik geef zo ingewikkeld vind. Opeens zitten er mensen uit allerlei verschillende sociale contexten bij elkaar en dan is het ontzettend lastig om de ene Frank die ik voor mijn muziekvrienden ben te combineren met de andere Frank die ik voor mijn schoonfamilie ben.

Nu wil het geval dat ik vorig jaar, midden in de lockdown, vijftig werd. Maar dat feest ging dus niet door. Terwijl ik toen juist de oplossing had gevonden voor mijn feestjesprobleem: geef geen feestje, maar een feest. Want dan komen er mensen uit zoveel verschillende sociale contexten, dat je een gast bent op je eigen feest. Niemand neemt het je kwalijk als je niet met iedereen gepraat hebt. Je voelt je minder verantwoordelijk en kunt er luchtiger mee omgaan. Als de lockdown voorbij is en iedereen is ingeënt, ga ik een groot feest geven voor mijn eenenvijftigste verjaardag.

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Wil je meer leren over hoe filosofie je kan helpen bij de omgang met andere mensen, volg dan de cursus Omgaan met mensen.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Wees lief voor je plant

By Omgaan met de wereld, Omgaan met mensen

Hoe zou het komen dat er de laatste tijd zoveel complete inboedels op op straat staan? Banken, bedden en tafels. Als ik mijn huis nog niet had ingericht, had ik het nu kosteloos kunnen doen. Ik vind het zonde van die mooie spullen, maar ik heb vooral medelijden met de planten die samen met de de meubels op straat worden gekieperd. Omgevallen, geknakt of bedolven onder afval dat er bovenop is gepleurd.

Ik vond het altijd al een akelig gezicht, maar sinds ik De universele rechten van de plant heb gelezen van de Italiaanse bioloog Stefano Mancuso, voel ik me erg verdrietig bij het zien van de halfdode planten. Mancuso laat in zijn boek zien dat planten gevoelige wezens zijn. 

Planten hebben zintuigen, ze kunnen zien, ruiken, voelen, horen net als wij, maar hebben nog vele andere zintuigen, zoals een hygrometer waarmee zij de luchtvochtigheid kunnen meten. Ze kunnen met elkaar communiceren, en hebben een geheugen. Als wortels een voedingsstof hebben gedetecteerd, dan buigen ze in de richting van die stof en groeien ernaartoe, zodat ze de stof kunnen opnemen. Maar als ze giftige stoffen waarnemen, dan bewegen de wortels zich juist daarvandaan. 

Toen ik een vriendin over dit boek vertelde, wees ze mij op de podcast Smarty Plants over de vermogens van planten. Daarin werd een onderzoek besproken naar de Mimosa pudica, in het Nederlands bekend onder de prachtige naam Kruidje-roer-mij-niet. Als je de bladeren van deze plant aanraakt, sluiten ze zich. Dat is waarschijnlijk een overlevingsstrategie. 

In het onderzoek zorgden ze ervoor dat de plant op een bepaalde manier licht geschud werd. Eerst sloot de plant zijn bladeren steeds, maar na een aantal keer deed ze het niet meer. Blijkbaar had het plantje een soort geheugen. Toen ze de plant na 28 dagen nog weer eens op dezelfde manier licht schudde, verroerde de plant zich nog steeds niet. Hoe het kan dat deze plant een geheugen heeft, terwijl ze geen hersenen heeft, is nog een raadsel.

Kruidje-roer-me-niet

Een gevoelig wezen met een geheugen en meer zintuigen dan een mens zet je niet bij het vuil. Helemaal als je bedenkt dat planten erg belangrijk zijn voor het leven hier op aarde. Vooral voor ons. Wij dieren hebben ons leven namelijk aan planten te danken. Ze hebben voor de zuurstof gezorgd die wij nodig hebben om te ademen. Planten kunnen het vrij goed af zonder ons, maar wij kunnen niet zonder planten. 

Als je op de een of andere manier verantwoordelijk bent voor planten, omdat ze in je tuin staan of in je huis, verzorg ze dan goed. Zorg dat ze een fijne plek hebben met voldoende licht, dat is hun belangrijkste bron van energie. Geef ze voldoende water en zet ze in vruchtbare grond. Wees lief voor planten.

Als je op de een of andere manier van je planten af wilt, zet ze dan niet zomaar op straat, maar probeer iemand te vinden die ze wil adopteren. 

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Je wordt niet als vrouw geboren, maar tot vrouw gemaakt

By Omgaan met mensen

Aldus Simone de Beauvoir in haar boek De Tweede Sekse uit 1949. Er zijn volgens haar weliswaar lichamelijke verschillen tussen mannen en vrouwen (sekse), maar de verschillen in gedrag zijn cultureel (gender). Dus alle clichés over wat typisch vrouwelijk is (niet in staat zijn om achteruit in te parkeren, een voorkeur voor verzorgend gedrag, enzovoorts) zijn volgens haar aangeleerd.

De Beauvoir reageerde op eeuwen en eeuwen waarin vrouwen wel als anders en zelfs minderwaardig ten opzichte van mannen werden gezien. In de oudheid noemde Aristoteles vrouwen al mislukte mannen. In de praktijk waren vrouwen niet veel meer dan slaven. Ook in de Christelijke middeleeuwen hadden vrouwen een ondergeschikte rol. 

En zelfs iemand die het christendom een (bijna) doodsteek gaf als bioloog Charles Darwin, meende in de 19e eeuw dat vrouwen inferieur waren aan mannen. Hij zag dat overal in de natuur. Mannetjes zouden zich door de strijd om aandacht van vrouwtjes, verder hebben ontwikkeld. Denk maar aan de staart van de mannetjespauw. Alleen was het bij de mens niet zijn staart, maar het mannelijke brein dat uitzonderlijke proporties aannam. Een duidelijk bewijs hiervoor, zo meende evolutiebioloog en vriend van Darwin, George Romanes, was het feit dat het mannelijke brein gemiddeld 140 gram zwaarder weegt dan het brein van vrouwen. 

Dit argument werd indertijd al weerlegd door feminist en schrijver Helen Hamilton Gardener. Het gehele vrouwelijke lichaam was volgens haar gemiddeld ook lichter dan dat van mannen en bij intelligentie ging het vooral om de verhouding tussen lichaamsgewicht en hersengewicht. Want als dat niet zo was, merkte ze op, ‘zou een olifant vele malen intelligenter zijn dan wij.’ Een walvis zou een genie zijn.

De nieuwe kijk op mannen en vrouwen van De Beauvoir en andere feministen was bijzonder invloedrijk en in de tweede helft van de 20e eeuw begonnen steeds meer mensen het verschil tussen man en vrouw als cultureel te zien. Maar inmiddels is de balans weer wat meer omgeslagen naar de andere kant, vooral onder invloed van hersenwetenschappers. Sommige neurologen beweren dat de bedrading van mannelijke en vrouwelijke hersenen wezenlijk verschilt. 

Toch is dat de vraag. De Engelse wetenschapsjournalist Angela Saini laat aan de hand van verschillende onderzoeken zien dat er wellicht piepkleine verschillen bestaan tussen het brein van vrouwen en mannen, maar dat de onderlinge verschillen tussen hersenen van mensen van hetzelfde geslacht veel groter zijn. Telkens blijkt weer dat de enorme verschillen in gedrag die er in het dagelijks leven tussen mannen en vrouwen bestaan, niet te rechtvaardigen zijn door de hooguit minieme lichamelijke verschillen die de wetenschap weet bloot te leggen. 

Het komt er dus op neer dat door de eeuwen heen de balans dan weer doorsloeg naar biologisch verschil, dan weer naar cultureel. En waarschijnlijk moeten we accepteren dat we daar nooit helemaal uit zullen komen. En eigenlijk doet het er ook niet zoveel toe. Wat namelijk wel duidelijk is, is dat er erg veel verschillen zijn tussen vrouwen onderling en mannen onderling. Er zijn vrouwen die niet van koken houden, maar wel van snelle auto’s en mannen die wel van koken houden en niet van snelle auto’s, om er maar wat clichés tegenaan te gooien. Dus je kunt elkaar maar het beste zo onbevooroordeeld mogelijk tegemoet treden. 

Ik doe graag verstelwerkjes, zo verstelde ik als kind al de rokken van mijn moeder.

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Er is een kans dat ik niet besta

By Omgaan met mensen
En jij trouwens ook niet

Stel je zit samen met een vriend voor de televisie. Op tafel staan twee zakken popcorn: een zak met zoete en een met zoute. Jij wil graag de zoete en je vriend de zoute. Het verschil is niet te zien aan de verpakking, maar je vriend en jij hoeven er slechts eentje te proeven om direct te weten wat de zoete en wat de zoute is. Alleen, hoe weet je zeker dat de ervaring die jij hebt als je zoete popcorn proeft hetzelfde is als wanneer je vriend dat doet? Misschien is wat hij zoet noemt wel wat jij zout noemt. Je kunt er met hem over praten, maar als hij consequent zoet noemt wat jij zout noemt, dan zul je er nooit achter komen.

Als je nog even in deze trend doorredeneert, zou het zelfs kunnen dat de ervaring van je vriend helemaal niet is wat jij als een smaak ervaart, maar eerder een geluid, om maar iets te noemen. Telkens als hij zoute popcorn eet hoort hij een c-mineurakkoord en als hij zoete popcorn eet een c-majeur. Hij noemt dat alleen zoet en zout. Of misschien heeft je vriend bij het proeven wel een ervaring die niet te vergelijken is met alle ervaringen die jij kent. Je zult er nooit achter kunnen komen. Je hebt nu eenmaal geen directe toegang tot zijn gedachten en gevoelens.

Hoe weet je eigenlijk dat je vriend überhaupt iets ervaart bij het proeven van die popcorn? Misschien vertoont hij uiterlijk gedrag dat bij jou wijst op innerlijke gemoedstoestanden, maar zijn die bij hem volledig afwezig. Hij zou een robot kunnen zijn van vlees en bloed die helemaal niets proeft en geen bewustzijn heeft.

Het zou dus gewoon kunnen dat jij toevallig net het enige bewustzijn bent hier op de wereld en dat katten, honden, paarden en medemensen allemaal biologische machines zijn. Daar zit je dan in je eentje, met je hersenspinsels, je gevoelens, je herinneringen en je popcorn.

Al is zelfs dat de vraag. Misschien ben je niet een wezen met een geschiedenis en een geheugen, maar heb je op dit moment een eenmalige illusie van een verleden en ben je dus niet meer dan een flits die nu alweer voorbij is. Bewijs maar eens dat het niet zo is. Het enige wat je hebt is die herinnering, maar die hoeft niet echt plaats gevonden te hebben. Die kan ook op dit moment in je gelegd zijn. Het zou dus kunnen dat jij en ik gewoon niet bestaan. Je denkt misschien, wat moet ik met deze hersenkronkel? Nou. Het is wellicht een troostrijke gedachte dat wanneer je door de grond zou willen zakken, je jezelf altijd even weg kunt redeneren. 

Soms ben ik er even niet

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van Buro Fludo.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

 

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Blinde vlek

By Omgaan met de wereld
Over scheurbuik en gammele bootjes

Ooit kreeg ik een rondleiding in het scheepvaartmuseum op De Amsterdam, een replica van een 17e-eeuws schip. De rondleider vertelde dat scheurbuik onder de bemanning bij lange reizen naar de Oost veel voorkwam. Ze wisten nog niet dat een gebrek aan vitamine C de oorzaak was van deze ziekte waarbij de tanden uit je mond vielen en het haar van je hoofd.

Japanse prent van een VOC schip zoals De Amsterdam

Op de lange reizen kon alleen gepekeld vlees, beschuit en andere etenswaren mee die niet bedierven. Ooit hadden ze geprobeerd op het voordek groente te verbouwen. Maar toen de wortelen het hout van het schip aantastten, waren ze daarmee gestopt. Ze hadden in die tijd wel een behandeling voor scheurbuik, zo vertelde de gids. De zieken werden volgens hem ingesmeerd met kwik. Nu weten we dat kwik heel giftig is, dat je het beter niet kunt aanraken of inademen en dat het dus bijzonder onverstandig is om er mensen mee in te smeren die toch al erg verzwakt zijn. 

In 1747 toonde de Engelse arts James Lind aan dat het eten van citrusvruchten de ziekte genas. Sindsdien kregen Engelse zeelieden limoensap mee aan boord.

Ik bedacht me hoe fijn het was dat ik niet in de ellende en onwetendheid van de 17e eeuw leefde. Die tijd werd dan wel de Gouden Eeuw genoemd, mijn eigen eeuw leek mij toch echt een stuk fijner. Wat een achterlijke tijd was dat.

Maar goed, die mensen in de 17e eeuw zagen zichzelf waarschijnlijk niet als achterlijk. Ze handelden naar eer en geweten toen ze die behandelingen met kwik uitvoerden. Ze hadden op de een of andere manier de indruk dat die werkzaam was. Ze hadden daar vast goede argumenten voor. Die argumenten vinden wij nu niet meer valide, maar dat doet daar niets aan af.

Waarschijnlijk vonden ze op dat moment mensen uit de middeleeuwen achterlijk. En zo zou je kunnen doorredeneren. Stel je voor dat er in het jaar 2320 rondleidingen worden gegeven in het historisch museum over het leven in Nederland in 2020. Wat zouden ze over ons vertellen? Over welke gebruiken zouden ze zich verbazen?

Over dat we in voertuigen rond tuften die giftige stoffen uitstootten waar mensen ziek van werden? Over de manier waarop we vluchtelingen aan hun lot overlieten toen ze op gammele bootjes de zee opgingen op zoek naar een beter leven? Over de 1,8 miljoen dieren die per dag geslacht werden na een kort ellendig leven zonder daglicht in een megastal? Over de bossen die we kapten terwijl die de basis vormen voor ons leven? Waarschijnlijk zouden ze zich over iets heel anders verbazen. Iets dat we nu niet zien. Dat is nu juist onze blinde vlek. Dat ze ons achterlijk zullen vinden, dat staat buiten kijf. Tenminste als er dan nog mensen zijn. 

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Kleed je fatsoenlijk

By Gelukt leven
Draag tweedehands

In mijn vorige blog schreef ik dat je met je kleding altijd iets zegt over jezelf en de wereld en dat het daarom belangrijk is om je zorgvuldig te kleden. Maar goed, wat is zorgvuldig kleden? Volgens mij zijn er geen kant-en-klare regels voor. Iedereen kan dat op zijn manier doen en je kostuum verschilt per situatie.

Toch wil ik een tip geven: koop vooral tweedehands, want dan zie je er namelijk fatsoenlijk uit. Dat komt in de eerste plaats omdat het beter voor het milieu is. De kledingindustrie is een van de grootste milieuvervuilers. Het is daarom belangrijk om de kleding die er is zo lang mogelijk te gebruiken, zodat er geen nieuwe geproduceerd hoeft te worden. Daar komt bij dat wanneer kleding tweedehands is je je minder zorgen hoeft te maken over de manier waarop die geproduceerd is. Dus kleed je fatsoenlijk, draag tweedehands!

Maar je ziet er ook gewoon beter uit in de tweedehandskleding. Dat komt omdat bijna altijd de kwaliteit beter is. Wanneer je een nieuwe trui koopt is de kans groot dat hij na drie dagen begint te pluizen en maar één seizoen meegaat. Tweedehandskleding is al uitvoerig getest op mensen, en heeft dus de tand des tijds doorstaan.

Maar er is meer. Met tweedehandskleding vertel je een eigen verhaal. Tweedehandskleding is namelijk meestal niet voor deze tijd gemaakt. Je combineert zo in je garderobe kleding uit verschillende tijden en daarom is de kans kleiner dat de tijdgeest in je outfit zit, zoals dat bij de meeste nieuwe kleding wel het geval is. 

Bovendien vormt de manier waarop je de kleding bemachtigt vaak een verhaal op zich. Je moet ervoor naar rommel- en vlooienmarkten, tweedehandswinkels, Legerdesheilsshops of kringlooporganisaties. Je gaat dus actief zoeken en samenstellen. De setjes hangen niet voor je klaar bij h&m. Tussen de rommel vind je dat ene kledingstuk dat zo goed combineert met het afdankertje van je zwager. Het kan ook gebeuren dat je voor niets iets leuks vindt tussen de vuilnis op de stoep. Dus alleen al door de manier waarop je de kleding hebt gekocht, gekregen of gevonden, kun je een nieuw verhaal over jezelf vertellen.

Rondstruinen op mijn favoriete rommelmarkt

Daar komt nog bij dat er al een verhaal in de oude kleren zit: ze zijn immers door iemand anders gedragen. Dat verhaal ken je lang niet altijd, de rommelmarktkoopman vertelt het er meestal niet bij, maar er gaat iets van dat verhaal in het uiterlijk van de kleding zitten. Dat kunnen concrete dingen zijn als ingenaaide initialen, of reparaties, maar ik denk dat er ook op een minder duidelijk aanwijsbare manier nog iets rest van de vorige gebruiker.

De Friese schilder en voddenman Jopie Huisman maakte om die reden verschillende stillevens van oude kleren of gedragen schoenen. De vorm van die kleren en schoenen zegt veel over het leven van de mens die ze gedragen heeft.

Kleding geschilderd door Jopie Huisman

Als de kleren in je bezit zijn, ga je zelf een bijdrage leveren aan het vervolgverhaal van de kleding. Door de kleding te dragen natuurlijk, maar ook omdat tweedehandskleding niet altijd precies past, en je er daarom iets aan moet repareren. Als het niet zulke moeilijke verstelwerkjes zijn, doe ik dat vaak zelf, maar als het te ingewikkeld voor me wordt, ga ik naar mijn kleermaker. Overhemden tailleren, broeken wat smaller maken of aan de onderkant er een stukje aanzetten, met ongelooflijk veel vakmanschap weet hij het elke keer weer voor elkaar te krijgen. 

En zo wordt de kleding letterlijk uniek en nog meer eigen en is het verhaal ervan nog weer langer geworden.

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Met je kleding zeg je altijd iets over jezelf en de wereld

By Gelukt leven

Ook als je er helemaal niets mee wilt zeggen

‘Het is werkelijk een zeer treurig gezicht, te moeten vaststellen, dat ook onze jeugd reeds onderworpen is aan een modewaanzin, die werkelijk alles doet, om de betekenis van het oude spreekwoord: “kleeren maken den mensch” tot iets noodlottigs om te vormen,’ schreef Adolf Hitler. Hoewel Hitler natuurlijk dol was op uniformen, zag hij de mens toch liever naakt. Bekend zijn de foto’s waarop afgetrainde jonge nazi’s naakt paraderen.

Maar Hitler was niet de enige. Ruim vier eeuwen voor hem zag Thomas More kleding als een uiterlijke schil die afleidt van waar het werkelijk om gaat.

In Utopia uit 1516 schreef de Engelse humanist over de ideale toekomst: ‘De snit der kleren is in heel Utopia van één model en blijft voor alle leeftijden steeds dezelfde; ze is niet onbevallig voor het oog en tevens praktisch voor de beweging van het lichaam, daarbij op koude en hitte berekend, alleen verschilt het kostuum van mannen en vrouwen, ongehuwden en getrouwden.’

Thomas More,
1527, door
Hans Holbein de jongere

Door de eenheid van de kleding wilde More een einde maken aan de ongelijkheid tussen mensen, al achtte hij sommige verschillen zo belangrijk dat ze wel zichtbaar moesten blijven. Hoewel de kleding in het ideale land Utopia ‘niet onbevallig voor het oog’ was, zag More haar toch als noodzakelijk kwaad. ‘Een waardige en eerbare moeder toont aan de huwelijkskandidaat naakt de vrouw die hij begeert, hetzij maagd of weduwe. En omgekeerd laat een rechtschapen vader de vrijer naakt aan het meisje zien.’ Dan pas zie je wat voor vlees je in de kuip hebt.

Ik persoonlijk kan me beter vinden in de woorden van William Shakespeare die schreef: ‘De ziel van deze man ligt in zijn kleren,’ Net als je boekenkast en je schilderijen, de inrichting van je huis en je platencollectie, zeggen kleren iets over wie je bent of wie je wilt zijn. En misschien gaat het nog wel verder en is het dragen van bepaalde kleren een daad waarmee je de wereld kunt veranderen

Onze kleding vormt een van de manieren waarop wij ons kunnen uitdrukken en waarmee wij ons levensverhaal kunnen vertellen. Kleding is het kostuum dat bij onze rol zou moeten passen, zoals de inrichting van ons huis het decor is. Het is niet voor niets dat iemand diep beledigd kan zijn als je zijn nieuwe schoenen niet mooi vindt, of zijn sokken te kort. Als het om een toevallig voorwerp ging was er niets aan de hand, maar het gaat om een deel van zijn of haar identiteit.

Met het omslaan van de palestijnensjaal vertel je over je standpunten betreffende het Midden-Oostenconflict. Het dragen van die sjaal is een uitnodiging aan iedereen die je tegenkomt om deel te nemen aan de strijd en jouw kant te kiezen.

Meestal is dat wat je zegt met je kleding niet zo expliciet, maar een enkele keer wordt het effect ervan overduidelijk. In 1983 werd Nederland geschokt door de tragische dood van de Antilliaanse jongen Kerwin Duinmeijer. Een skinhead had hem doodgestoken. Het was de eerste racistische moord van Nederland.

Ik zat in die tijd op de Vrije School in Amsterdam en daar zaten veel skinheads op. Van de ene op de nadere dag deden ze andere kleding aan. Ze wilden zich nadrukkelijk van deze racistische daad distantiëren.

Skinheads waren zich door de moord opeens pijnlijk bewust van het feit dat hun Dr. Martinsschoenen met stalen neuzen, hun strakke hoog opgerolde spijkerbroeken, hun bomberjacks en vooral hun kale hoofden iets leken te zeggen over hoe ze dachten. Ze merkten dat je een statement maakt met wat je draagt. Daarom wilden veel skinheads na de moord op Kerwin Duinmeijer geen skinhead meer zijn.

Skinheads

De keuze voor je kleding laat niet alleen zien wie je wilt zijn, maar ook in wat voor wereld je wilt leven. Zo zegt elk kledingstuk – het ene wat duidelijker dan het andere – iets over je standpunten en kan kleding een manier zijn om anderen over te halen je standpunten te delen en de wereld een bepaalde richting op de duwen.

Er is daarom denk ik geen wezenlijk verschil tussen de poster tegen de opwarming van de aarde die je voor je raam plakt of de bloemetjesgordijnen die je hebt opgehangen. Ze zeggen beide iets over wie je bent en over hoe de wereld eruit zou moeten zien. Uiterlijk vertoon is geen overbodige onzin, slechts interessant voor leeghoofden, maar maakt onlosmakelijk deel uit van wat er zich in die hoofden afspeelt. 

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van Buro Fludo.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

 

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO?
Misschien is een cursus dan iets voor jou!