handen pictogram geelIs er verschil tussen man en vrouw? Misschien wel tussen de ene man en de ene vrouw, zoals er ook verschil is tussen de ene man en de andere man. Maar om in z’n algemeenheid een verschil tussen aan de ene kant alle vrouwen en aan de andere kant alle mannen te maken, daar is eigenlijk helemaal geen bewijs voor. Af en toe komen wetenschappers weer met een zogenaamd bewijs voor een of ander fundamenteel verschil tussen man en vrouw. Op grond van dat verschil wordt vervolgens beweerd dat het goed is dat mannen en vrouwen een specifieke rol vervullen in de maatschappij. Het ergste is dat de media dan vaak ook nog eens veel aandacht geven aan zulke onderzoeksresultaten. Op de een of andere manier vinden we dat verschil heel belangrijk. 

Charles Darwin (1809-1882) meende dat vrouwen inferieur zijn aan mannen. Hij zag dat verschil overal in de natuur. Mannetjes zouden zich door de strijd om aandacht van vrouwtjes, verder hebben ontwikkeld. Zo heeft de bijvoorbeeld mannetjespauw een schitterende staart met veel kleuren, en de vrouwtjespauw heeft dat niet.

Alleen was het bij de mens niet zijn staart, maar zijn brein dat uitzonderlijke proporties aannam. Een duidelijk bewijs hiervoor, zo meende evolutiebioloog en vriend van Darwin, George Romanes (1848-1894), was het feit dat het mannelijke brein gemiddeld honderdveertig gram zwaarder weegt dan het vrouwenbrein.

Dit argument werd indertijd al weerlegd door feminist en schrijver Helen Hamilton Gardener (1853-1925). Het gehele vrouwelijke lichaam is gemiddeld ook lichter dan dat van mannen en bij intelligentie gaat het volgens haar vooral om de verhouding tussen lichaamsgewicht en hersengewicht. Want als dat niet zo was, merkte ze op, ‘zou een olifant vele malen intelligenter zijn dan wij.’ Een walvis zou een genie zijn.

Tegenwoordig steekt het neuroseksisme weer de kop op. Sommige neurologen beweren dat de bedrading van mannelijke en vrouwelijke hersenen wezenlijk verschilt. Maar ook dat is maar de vraag. Het meeste onderzoek wijst uit dat er weliswaar piepkleine verschillen bestaan, maar wat ze vooral laten zien is dat alle hersenen anders zijn. De onderlinge verschillen tussen hersenen van mensen van hetzelfde geslacht zijn vaak veel groter. Telkens blijkt weer dat de enorme verschillen in gedrag die er in het dagelijks leven tussen mannen en vrouwen bestaan, niet te rechtvaardigen zijn door de hooguit minieme lichamelijke verschillen die de wetenschap weet bloot te leggen.