Category

Omgaan met mensen

Hoe krijgen we de orgasmekloof dicht?

By Gelukt leven, Omgaan met mensen
Oftewel: Hoe krijgen we een betere balans tussen piemel en clitoris?

‘Bij seks ligt de nadruk nog altijd op de penetratie en dus op het genot van de man. Voor mannen is het seksuele orgaan de penis, voor vrouwen is het de clitoris en niet de vagina, zoals nog steeds veel mensen denken. De vagina is een baringskanaal.’ Dat vertelde seksuoloog Ellen Laan mij toen ik haar eens interviewde

Volgens Laan bestaat vaginaal klaarkomen niet, tenzij je vaginaal klaarkomen definieert als klaarkomen in een vagina door een man. Maar een vrouwelijk orgasme is dus altijd clitoraal.

Doordat seks nog steeds te veel om de penetratie draait, beleven vrouwen minder genot aan seks dan mannen. Laan noemt dat de orgasmekloof. Maar zo’n dertig procent van de vrouwen heeft altijd of vrijwel altijd een orgasme bij penetratie, terwijl dat bij mannen 95 procent is. Wanneer er ook andere vormen van stimulatie zijn tijdens een vrijpartij, beleven ongeveer 65 procent van de vrouwen een orgasme. 

Natuurlijk is het wel of niet hebben van een orgasme niet de enige graadmeter voor genot, maar toch geeft deze orgasmekloof wel een goede indicatie van het probleem. ‘Dan is er ook nog eens een grote kans dat penetratie pijn doet’, aldus Laan. Tien procent van de vrouwen heeft pijn. Laan: ‘We accepteren dat bijna als een natuurwet. ‘De eerste keer hoort het pijn te doen’, hoor je vaak. Maar dat is echt onzin. Als het pijn doet, ben je onvoldoende opgewonden.’

Seks draait dus te veel om de penis en te weinig om de clitoris. Een betere balans tussen die twee leidt tot meer genot, ook voor vrouwen. Daarom genieten lesbische vrouwen veel meer van seks dan heteroseksuele vrouwen.

Het is best lastig om het vooroordeel over seks te veranderen. Let maar eens op als je een film kijkt waar seks in voorkomt tussen man en vrouw. Meestal wordt de suggestie gewekt dat ze tegelijk klaarkomen door penetratie. In werkelijkheid komt dat dus bijna nooit voor. 

Waar het volgens Laan om gaat bij seks is: ‘Open staan voor de ander en je eigen gevoelens serieus nemen. Seks wordt nu vooral gezien als een handeling, namelijk vaginale penetratie, maar we moeten het leren zien als een ervaring, de ervaring van alles wat lekker is.’ Bij de Stichting Seksueel Welzijn Nederland, waarvan Ellen Laan voorzitter is, hanteren ze de volgende definitie van seks: met genegenheid gedeeld genot onder gelijken. GGGG.

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van Buro Fludo.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

 

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO?
Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Nieuw! Je kunt nu ook een proefles doen. Ga naar de cursuspagina om je aan te melden!

Een beetje jaloezie houdt de liefde levend

By Gelukt leven, Omgaan met mensen
Je merkt pas wat iemand betekent als hij of zij er niet meer is

Deze les leerde ik toen ik À la recherche du temps perdu van Marcel Proust (1871-1922) las. Een van de delen uit dit 3000 pagina’s tellende meesterwerk van Proust is Een liefde van Swan.

In dit deel ontmoet Swan, de hoofdpersoon, dagelijks de jonge vrouw Odette in de salon van meneer en mevrouw Verdurin. Aan het einde van de avond begeleidt hij haar naar huis. Van seks is het nog nooit gekomen, want Swan voelt zich lichamelijk niet zo tot Odette aangetrokken.

Op een avond komt hij wat later bij de salon omdat hij niet zo’n zin heeft in die altijd weer op dezelfde manier verlopende afspraak met Odette. Als hij bij de Verdurins arriveert is Odette al weg. Hij schrikt zich rot. Nu hij niet vrijelijk over haar kan beschikken, schiet hij in de paniek. Hij merkt wat ze voor hem betekent, nu ze er niet is.

Hij moet en zal haar die avond nog zien hoewel hij zich tegelijkertijd ten volle bewust is van het feit dat hij een uur geleden nog op zag tegen hun samenzijn. Bij het verlaten van het huis van de Verdurins overhandigt de portier hem een briefje waarin Odette hem laat weten dat hij haar kan vinden in een zeker café. Hij gaat als de wiedeweerga naar de desbetreffende horecagelegenheid, maar daar is ze niet. Nu breekt de paniek pas echt uit. Hij stuurt zijn koetsier er op uit om in alle cafés van Parijs te zoeken. Als zijn koetsier terugkomt laat hij weten dat hij haar nergens heeft kunnen vinden. Swan gaat zelf nog eens zoeken en loopt haar dan eindelijk tegen het lijf. Hij gaat bij haar in de koets en daar heeft hij voor het eerst seks met haar.

Vanaf dat moment is hij ongelooflijk verliefd op haar en tegelijkertijd stinkend jaloers. De dingen die hij eerst onaantrekkelijk aan haar vond, vindt hij nu opeens juist bijzonder aantrekkelijk, omdat ze typisch zijn voor wie zij is. Alles draait voor hem om haar. Als hij haar een avond niet kan zien, gaat hij uit eten in een restaurant dat haar naam draagt, zo doet hij toch nog iets wat met haar te maken heeft. Zijn wereld heeft een nieuw centrum: Odette. Eigenlijk voelt hij zich alleen nog gerust als hij seks met haar heeft, dan is ze even helemaal van hem. De rest van de tijd is hij bang dat ze met iemand anders is of aan iemand anders denkt. Gek genoeg wil zijn jaloerse ik tegelijkertijd niets liever dan haar betrappen. Ondertussen wordt hij door zijn jaloerse gedrag steeds minder aantrekkelijk in de ogen van Odette. Zij wordt onverschillig ten opzichte van hem, zoals hij aan het begin van hun verhouding onverschillig was ten opzichte van haar, doordat ze onbeperkt over hem kan beschikken.

In Prousts Op zoek naar de verloren tijd komen nog wel meer liefdesrelaties voor. Steeds weer zie je hetzelfde patroon. De liefde volgt in de boeken van Proust altijd de volgende stappen:

•Een moment van weerstand wekt liefde op
•Onvolkomenheden worden aantrekkelijk
•De wereld van de verliefde staat op z’n kop en krijgt een nieuw centrum: de geliefde
•Jaloezie en liefde gaan hand in hand
•Seks is een moment van bezit en dus van rust
•De jaloezie die met de liefde samengaat werkt afstotend

Hoewel het er bij Proust wel extreem aan toe gaat, zul je er misschien wel elementen uit herkennen. Je zou Prousts liefdestheorie op kunnen vatten als een degradatie van de liefde, ik zie haar vooral als een opwaardering van de jaloezie.

Een beetje jaloezie is denk ik zo slecht nog niet. Dan blijf je je best doen voor elkaar. Als de jaloezie verdwijnt, ligt onverschilligheid op de loer.

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van Buro Fludo.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

 

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Het is niet erg om te twijfelen over opvoeden

By Omgaan met mensen

Het opvoedcircus, zo heet de theatervoorstelling waarmee Stine Jensen en ik door het land trokken, totdat…corona toesloeg. Gelukkig hadden we voor die tijd al flink wat voorstellingen gedaan.

Overal waar we kwamen vroegen we het publiek naar hun opvoeddilemma’s. Zo kregen we een indruk van de opvoedproblemen van Nederlandse ouders. Die dilemma’s hebben we verzameld en onderverdeeld. We ontdekten dat we ze konden terugbrengen tot drie overkoepelende opvoeddilemma’s, namelijk: 

  1.     Moet je streng en autoritair zijn of luisteren naar je kind?  
  2.     Streef je bij de opvoeding naar een gelukkig individu of voed je je kind op om als burger aan de maatschappij deel te kunnen nemen?
  3.     Voed je genderneutraal op of maak je een verschil tussen jongetjes en meisjes?

Bij de gesprekken over die opvoeddilemma’s merkten we dat de meeste ouders het vervelend vonden dat ze er niet uitkwamen en veel bleven twijfelen. En dat hadden we zelf eigenlijk ook. Stine twijfelde of ze haar dochter niet teveel verwende. En mijn twee volwassen zonen woonden nog thuis. Moest ik ze het huis uitgooien of ze juist nog een warm nest bieden? 

Al dat geschipper is misschien niet leuk, maar heeft denk ik wel een functie. Het betekent namelijk dat je onderzoekt wat het beste is. Wie het twijfelen omarmt en onderzoekt, in plaats van verwerpt, kan bewuster een opvoedkeuze maken. 

En waarschijnlijk gebeurt dat ook. Want die schipperende Nederlandse opvoeders blijken het internationaal gezien heel goed te doen. Nederlandse kinderen rollen bij de Child Happiness Index elke keer als de gelukkigsten ter wereld uit de bus. En het bleek ook weer uit recent onderzoek van Unicef

Kinderen geven aan dat ze mogen meepraten en zich daardoor gehoord en gezien voelen. Als Immanuel Kants Verlichtingsidee ‘je bevrijden uit onmondigheid’ ergens heeft postgevat, dan is het wel in Nederland. Deze mondigheid is iets om te koesteren, want het maakt gelukkig. 

Daarom is het dus jammer dat wij Nederlandse ouders ons zo’n zorgen maken over dat geschipper. Al dat geschipper is juist goed! 

Met mijn zoons toen ze nog jong waren, nu 18 jaar geleden

Op 1 april 2021 spelen Stine en ik nog één keer Het opvoedcircus via een livestream in Cultura te Ede. Tickets kun je hier bestellen.

We schreven samen ook twee boeken over opvoeden, één voor volwassenen: De opvoeders. Wat filosofie de schipperende ouder kan leren. En één voor kinderen: Hoe voed ik mijn ouders op?

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Liefde om de liefde: Héloïse en Abélard

By Omgaan met mensen
Een liefdesgeschiedenis van twee filosofen

Lange tijd dacht ik dat Valentijnsdag een uit Amerika overgewaaide commerciële traditie was. Maar onlangs ontdekte ik dat Valentijnsdag van oorsprong juist Europees is en al sinds het begin van de middeleeuwen bestaat. Sinds 496 om precies te zijn, toen Paus Gelasius 14 februari uitriep tot de dag van de heilige Valentijn.

En die dag had ook direct al met de liefde te maken, want de legende gaat dat bisschop Valentijn bereid was stellen te trouwen waarvan de één christelijk was en de ander niet, omdat hij meende dat de liefde belangrijker was dan de wetten van de Keizer. Dit vooruitstrevende inzicht moest hij met een onthoofding bekopen.

Een van de meest romantische verhalen uit de geschiedenis van de filosofie stamt ook uit de middeleeuwen, maar dan uit de late middeleeuwen. Het is het verhaal van twee filosofen die in de 12e eeuw verliefd op elkaar worden, terwijl dat eigenlijk niet mocht. Ik heb het over Héloïse en Abélard.

Toen Héloïse nog vrij jong was deden er al verhalen de ronde over haar uitzonderlijke intelligentie en geleerdheid. Haar oom, kanunnik Fulbert van de Notre Dame in Parijs, vroeg de jonge filosoof Abélard om haar privéles te geven. Héloïse en Abélard besteedden hun tijd niet alleen aan de studie, maar vooral ook aan het bedrijven van de liefde.
Veel mensen kwamen al snel achter hun geheime verhouding, behalve oom Fulbert. Pas toen Héloïse zwanger was, kreeg hij het door. Onder dwang trouwden ze met elkaar, maar Fulbert liet Abélard ook castreren. De rest van hun leven brachten de twee gescheiden van elkaar door in een klooster en schreven elkaar brieven.

Ze schreven beiden ook andere werken. Abélard is er een beroemd filosoof door geworden. Van Héloïse zijn alleen haar brieven aan Abélard bewaard gebleven. Uit die brieven valt op te maken dat ze groot belang hechtte aan ‘de intentie’: het gaat niet om de handeling zelf, maar om de geest waarin iets gedaan wordt. Dat blijkt al uit haar eerste brief aan Abélard waarin ze uiteenzet dat het haar puur en alleen om haar liefde voor hem gaat. Een huwelijk doet daar eerder afbreuk aan dan dat het een bezegeling is van de liefde:

‘Niets heb ik ooit, God weet het, in jou gezocht dan jou alleen, jou, niet het jouwe, zuiver begeerd. Geen huwelijksband, geen bruidsgaven heb ik verwacht, niet mijn genoegens, maar de jouwe heb ik, zoals je zelf weet, geprobeerd te vervullen. En als de naam van echtgenote heiliger en meer waardevol schijnt, het is mij altijd liever geweest je vriendin genoemd te worden, of, als je het niet erg vindt, concubine, of maitresse…

Ze betreurt het niet alleen dat ze onder dwang moest trouwen, maar ook dat ze onder dwang het klooster in ging. Dat was met de verkeerde intentie. Ze had namelijk in het klooster willen gaan om haar liefde voor God. Héloïse en Abélard hebben elkaar hun hele leven gesteund en zijn zo trouw aan elkaar gebleven. Ze liggen ook naast elkaar begraven op Père-Lachaise in Parijs.

Lang was Héloïse vooral bekend als de geliefde van de grote filosoof Abélard en er werd aangenomen dat alles van haar hand onder zijn invloed tot stand gekomen was. Maar sinds de 20e eeuw is duidelijk dat Héloïse zelf ook een groot geleerde was die met haar denken Abélard heeft beïnvloed. 

De filosoof Héloïse komt aan bod in het boek Zijkant van de filosofie. Een dialoog over vrouwelijk denken, dat ik samen met de Vlaamse filosoof en classicus Aline d’Hease schreef en dat 8 maart verschijnt bij uitgeverij Boom. 

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Het is fijn dat er nu geen feestjes zijn

By Omgaan met mensen
Want die zijn ingewikkeld

Voor veel mensen is deze lockdown een vreselijke tijd, omdat ze geen feestjes kunnen geven. Dat snap ik. Maar als ik eerlijk ben, vind ik het zelf wel fijn. Tenminste, ik vind het wel leuk om naar feestjes te gaan, maar ik vind het niet leuk om ze zelf te geven

Vroeger wist ik niet waarom. Van te voren keek ik uit naar feestjes die ik wilde geven, maar op het moment zelf vond ik het vreselijk. Achteraf was ik doodmoe en als ik aan de avond terugdacht, bestond die naar mijn idee uit de ene gênante situatie na de andere.

Het feestje was een opeenstapeling van ingewikkelde sociale kwesties. Dat kwam waarschijnlijk omdat ik me verantwoordelijk voelde voor mijn gasten en me er zorgen over maakte of ze zich wel vermaakten. Maar er was meer aan de hand, ik kon alleen niet goed achterhalen wat precies.

Totdat ik tien jaar geleden naar een reünie van de middelbare school ging. Toen ik met mijn oude klasgenoten stond te praten, viel het me op dat zij, hoewel ik sommigen van hen in eerste instantie bijna niet herkend had, in hun gedrag nauwelijks veranderd waren.

Ze praatten net zoals vroeger, hadden dezelfde humor, gebruikten dezelfde stopwoordjes, maakten dezelfde gebaren. Kortom, ze vervulden precies dezelfde rol in de groep die ze jaren geleden ook al vervulden.

Pas toen iemand opmerkte dat ik totaal niet veranderd was, besefte ik dat ik me ook precies zo gedroeg als vroeger! Ook ik had weer mijn rol in de groep gevonden, zoals ik die jaren geleden al speelde. De sociale context bepaalde dus voor een groot deel hoe wij ons gedroegen.

Hier ben ik veertien jaar oud 

Sinds die reünie is het me steeds duidelijker geworden dat ik in de verschillende sociale omgevingen waarin ik dagelijks verkeer, verschillende versies van mezelf ben. Als ik thuis ben met mijn familie, ben ik een andere versie dan wanneer ik op een podium sta voor een zaal met mensen. En ik ben weer iemand anders als ik met mijn hond wandel en een praatje maak met mijn buurman dan wanneer ik een gesprek heb met mijn medemuzikanten. 

Dit verklaart waarom ik de feestjes die ik geef zo ingewikkeld vind. Opeens zitten er mensen uit allerlei verschillende sociale contexten bij elkaar en dan is het ontzettend lastig om de ene Frank die ik voor mijn muziekvrienden ben te combineren met de andere Frank die ik voor mijn schoonfamilie ben.

Nu wil het geval dat ik vorig jaar, midden in de lockdown, vijftig werd. Maar dat feest ging dus niet door. Terwijl ik toen juist de oplossing had gevonden voor mijn feestjesprobleem: geef geen feestje, maar een feest. Want dan komen er mensen uit zoveel verschillende sociale contexten, dat je een gast bent op je eigen feest. Niemand neemt het je kwalijk als je niet met iedereen gepraat hebt. Je voelt je minder verantwoordelijk en kunt er luchtiger mee omgaan. Als de lockdown voorbij is en iedereen is ingeënt, ga ik een groot feest geven voor mijn eenenvijftigste verjaardag.

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Wil je meer leren over hoe filosofie je kan helpen bij de omgang met andere mensen, volg dan de cursus Omgaan met mensen.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Wees lief voor je plant

By Omgaan met de wereld, Omgaan met mensen

Hoe zou het komen dat er de laatste tijd zoveel complete inboedels op op straat staan? Banken, bedden en tafels. Als ik mijn huis nog niet had ingericht, had ik het nu kosteloos kunnen doen. Ik vind het zonde van die mooie spullen, maar ik heb vooral medelijden met de planten die samen met de de meubels op straat worden gekieperd. Omgevallen, geknakt of bedolven onder afval dat er bovenop is gepleurd.

Ik vond het altijd al een akelig gezicht, maar sinds ik De universele rechten van de plant heb gelezen van de Italiaanse bioloog Stefano Mancuso, voel ik me erg verdrietig bij het zien van de halfdode planten. Mancuso laat in zijn boek zien dat planten gevoelige wezens zijn. 

Planten hebben zintuigen, ze kunnen zien, ruiken, voelen, horen net als wij, maar hebben nog vele andere zintuigen, zoals een hygrometer waarmee zij de luchtvochtigheid kunnen meten. Ze kunnen met elkaar communiceren, en hebben een geheugen. Als wortels een voedingsstof hebben gedetecteerd, dan buigen ze in de richting van die stof en groeien ernaartoe, zodat ze de stof kunnen opnemen. Maar als ze giftige stoffen waarnemen, dan bewegen de wortels zich juist daarvandaan. 

Toen ik een vriendin over dit boek vertelde, wees ze mij op de podcast Smarty Plants over de vermogens van planten. Daarin werd een onderzoek besproken naar de Mimosa pudica, in het Nederlands bekend onder de prachtige naam Kruidje-roer-mij-niet. Als je de bladeren van deze plant aanraakt, sluiten ze zich. Dat is waarschijnlijk een overlevingsstrategie. 

In het onderzoek zorgden ze ervoor dat de plant op een bepaalde manier licht geschud werd. Eerst sloot de plant zijn bladeren steeds, maar na een aantal keer deed ze het niet meer. Blijkbaar had het plantje een soort geheugen. Toen ze de plant na 28 dagen nog weer eens op dezelfde manier licht schudde, verroerde de plant zich nog steeds niet. Hoe het kan dat deze plant een geheugen heeft, terwijl ze geen hersenen heeft, is nog een raadsel.

Kruidje-roer-me-niet

Een gevoelig wezen met een geheugen en meer zintuigen dan een mens zet je niet bij het vuil. Helemaal als je bedenkt dat planten erg belangrijk zijn voor het leven hier op aarde. Vooral voor ons. Wij dieren hebben ons leven namelijk aan planten te danken. Ze hebben voor de zuurstof gezorgd die wij nodig hebben om te ademen. Planten kunnen het vrij goed af zonder ons, maar wij kunnen niet zonder planten. 

Als je op de een of andere manier verantwoordelijk bent voor planten, omdat ze in je tuin staan of in je huis, verzorg ze dan goed. Zorg dat ze een fijne plek hebben met voldoende licht, dat is hun belangrijkste bron van energie. Geef ze voldoende water en zet ze in vruchtbare grond. Wees lief voor planten.

Als je op de een of andere manier van je planten af wilt, zet ze dan niet zomaar op straat, maar probeer iemand te vinden die ze wil adopteren. 

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Je wordt niet als vrouw geboren, maar tot vrouw gemaakt

By Omgaan met mensen

Aldus Simone de Beauvoir in haar boek De Tweede Sekse uit 1949. Er zijn volgens haar weliswaar lichamelijke verschillen tussen mannen en vrouwen (sekse), maar de verschillen in gedrag zijn cultureel (gender). Dus alle clichés over wat typisch vrouwelijk is (niet in staat zijn om achteruit in te parkeren, een voorkeur voor verzorgend gedrag, enzovoorts) zijn volgens haar aangeleerd.

De Beauvoir reageerde op eeuwen en eeuwen waarin vrouwen wel als anders en zelfs minderwaardig ten opzichte van mannen werden gezien. In de oudheid noemde Aristoteles vrouwen al mislukte mannen. In de praktijk waren vrouwen niet veel meer dan slaven. Ook in de Christelijke middeleeuwen hadden vrouwen een ondergeschikte rol. 

En zelfs iemand die het christendom een (bijna) doodsteek gaf als bioloog Charles Darwin, meende in de 19e eeuw dat vrouwen inferieur waren aan mannen. Hij zag dat overal in de natuur. Mannetjes zouden zich door de strijd om aandacht van vrouwtjes, verder hebben ontwikkeld. Denk maar aan de staart van de mannetjespauw. Alleen was het bij de mens niet zijn staart, maar het mannelijke brein dat uitzonderlijke proporties aannam. Een duidelijk bewijs hiervoor, zo meende evolutiebioloog en vriend van Darwin, George Romanes, was het feit dat het mannelijke brein gemiddeld 140 gram zwaarder weegt dan het brein van vrouwen. 

Dit argument werd indertijd al weerlegd door feminist en schrijver Helen Hamilton Gardener. Het gehele vrouwelijke lichaam was volgens haar gemiddeld ook lichter dan dat van mannen en bij intelligentie ging het vooral om de verhouding tussen lichaamsgewicht en hersengewicht. Want als dat niet zo was, merkte ze op, ‘zou een olifant vele malen intelligenter zijn dan wij.’ Een walvis zou een genie zijn.

De nieuwe kijk op mannen en vrouwen van De Beauvoir en andere feministen was bijzonder invloedrijk en in de tweede helft van de 20e eeuw begonnen steeds meer mensen het verschil tussen man en vrouw als cultureel te zien. Maar inmiddels is de balans weer wat meer omgeslagen naar de andere kant, vooral onder invloed van hersenwetenschappers. Sommige neurologen beweren dat de bedrading van mannelijke en vrouwelijke hersenen wezenlijk verschilt. 

Toch is dat de vraag. De Engelse wetenschapsjournalist Angela Saini laat aan de hand van verschillende onderzoeken zien dat er wellicht piepkleine verschillen bestaan tussen het brein van vrouwen en mannen, maar dat de onderlinge verschillen tussen hersenen van mensen van hetzelfde geslacht veel groter zijn. Telkens blijkt weer dat de enorme verschillen in gedrag die er in het dagelijks leven tussen mannen en vrouwen bestaan, niet te rechtvaardigen zijn door de hooguit minieme lichamelijke verschillen die de wetenschap weet bloot te leggen. 

Het komt er dus op neer dat door de eeuwen heen de balans dan weer doorsloeg naar biologisch verschil, dan weer naar cultureel. En waarschijnlijk moeten we accepteren dat we daar nooit helemaal uit zullen komen. En eigenlijk doet het er ook niet zoveel toe. Wat namelijk wel duidelijk is, is dat er erg veel verschillen zijn tussen vrouwen onderling en mannen onderling. Er zijn vrouwen die niet van koken houden, maar wel van snelle auto’s en mannen die wel van koken houden en niet van snelle auto’s, om er maar wat clichés tegenaan te gooien. Dus je kunt elkaar maar het beste zo onbevooroordeeld mogelijk tegemoet treden. 

Ik doe graag verstelwerkjes, zo verstelde ik als kind al de rokken van mijn moeder.

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van BURO FLUDO.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Er is een kans dat ik niet besta

By Omgaan met mensen
En jij trouwens ook niet

Stel je zit samen met een vriend voor de televisie. Op tafel staan twee zakken popcorn: een zak met zoete en een met zoute. Jij wil graag de zoete en je vriend de zoute. Het verschil is niet te zien aan de verpakking, maar je vriend en jij hoeven er slechts eentje te proeven om direct te weten wat de zoete en wat de zoute is. Alleen, hoe weet je zeker dat de ervaring die jij hebt als je zoete popcorn proeft hetzelfde is als wanneer je vriend dat doet? Misschien is wat hij zoet noemt wel wat jij zout noemt. Je kunt er met hem over praten, maar als hij consequent zoet noemt wat jij zout noemt, dan zul je er nooit achter komen.

Als je nog even in deze trend doorredeneert, zou het zelfs kunnen dat de ervaring van je vriend helemaal niet is wat jij als een smaak ervaart, maar eerder een geluid, om maar iets te noemen. Telkens als hij zoute popcorn eet hoort hij een c-mineurakkoord en als hij zoete popcorn eet een c-majeur. Hij noemt dat alleen zoet en zout. Of misschien heeft je vriend bij het proeven wel een ervaring die niet te vergelijken is met alle ervaringen die jij kent. Je zult er nooit achter kunnen komen. Je hebt nu eenmaal geen directe toegang tot zijn gedachten en gevoelens.

Hoe weet je eigenlijk dat je vriend überhaupt iets ervaart bij het proeven van die popcorn? Misschien vertoont hij uiterlijk gedrag dat bij jou wijst op innerlijke gemoedstoestanden, maar zijn die bij hem volledig afwezig. Hij zou een robot kunnen zijn van vlees en bloed die helemaal niets proeft en geen bewustzijn heeft.

Het zou dus gewoon kunnen dat jij toevallig net het enige bewustzijn bent hier op de wereld en dat katten, honden, paarden en medemensen allemaal biologische machines zijn. Daar zit je dan in je eentje, met je hersenspinsels, je gevoelens, je herinneringen en je popcorn.

Al is zelfs dat de vraag. Misschien ben je niet een wezen met een geschiedenis en een geheugen, maar heb je op dit moment een eenmalige illusie van een verleden en ben je dus niet meer dan een flits die nu alweer voorbij is. Bewijs maar eens dat het niet zo is. Het enige wat je hebt is die herinnering, maar die hoeft niet echt plaats gevonden te hebben. Die kan ook op dit moment in je gelegd zijn. Het zou dus kunnen dat jij en ik gewoon niet bestaan. Je denkt misschien, wat moet ik met deze hersenkronkel? Nou. Het is wellicht een troostrijke gedachte dat wanneer je door de grond zou willen zakken, je jezelf altijd even weg kunt redeneren. 

Soms ben ik er even niet

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van Buro Fludo.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

 

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO? Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Nieuw: De BURO FLUDO kadobon!

Waarom polarisatie soms goed is

By Omgaan met mensen, Opvoeden
En Zwarte Piet het leven liet

Veel mensen zien de Zwarte Pietendiscussie als toppunt van polarisatie, maar ik denk dat de 19e-eeuwse Britse filosoof John Stuart Mill er wel over te spreken was geweest.

Even voor de duidelijkheid, in deze blog wil ik geen discussie voeren over het uiterlijk van Piet, maar wil ik iets zeggen over die discussie zelf. Hoewel ik nu tegen Zwarte Piet ben, groeide ik nog wel op in de traditie van Sinterklaas en Zwarte Piet. Mijn ouders hebben mij van jongs af aan verteld dat Sinterklaas niet bestaat. Waarschijnlijk vond ik het juist daarom zo’n leuk feest. Ik zat in het complot en deed niets liever dan me de rol van Piet aanmeten.

Later vonden mijn eigen kinderen het ook geweldig om zich als Piet te verkleden. Vooral mijn oudste zoon, laat ik hem voor het gemak even Pieter noemen, wilde net als ik niets liever dan Piet zijn. 

Waarom zou het zo leuk zijn om als Piet door het leven te gaan? Ik denk dat het de magie is van een dubbelleven. Je bent een soort superheld. In het gewone leven heb je een saaie baan op kantoor of in een fastfood restaurant, maar als de nood aan de man is gaat je speciale pak aan en word je je illustere alter ego zoals Superman, Wonder Woman of Batman die door de nacht sluipt.

Vanaf zijn elfde liep Pieter mee met de intocht van Sinterklaas in Amsterdam. Sinds zijn twintigste is hij Hoofdpiet. De intocht van Amsterdam was vier jaar geleden één van de eerste van Nederland die is afgestapt van Zwarte Piet. Eberhard Van der Laan, toen nog burgemeester, heeft in overleg met de tegenstanders van Zwarte Piet en de stichting Sint in Amsterdam een oplossing gevonden. Hij nam het voorstel van tegenstanders van Zwarte Piet over en koos voor de roetveegpiet, ontdaan van kroeshaar en oorbellen. 

Mijn zoon was in eerste instantie niet blij met alle verandering. Hij was gehecht aan de traditie waarin hij was opgegroeid. Maar hij vond het feest te leuk om er dan maar mee te stoppen. En hij zag ook in dat als er kinderen zijn die last hebben van Zwarte Piet, er iets moest veranderen: Sinterklaas moet een feest zijn voor alle kinderen. Dus is hij zich gaan inzetten voor de nieuwe roetveegpiet. Hij ontwierp een nieuw pak voor alle Pieten van Amsterdam, geïnspireerd op Spaanse edellieden. Sinterklaas komt tenslotte uit Spanje.

John Stuart Mill

Tot zover Pieter. Maar waarom had John Stuart Mill die Zwarte Pietendiscussie nou zo goed gevonden? Hij zou die denk ik als bewijs voor zijn eigen theorie hebben gezien. In zijn boek On Liberty uit 1859 neemt hij het op voor de vrijheid van meningsuiting. Hij ziet echter wel het gevaar van polarisatie, omdat in zo’n vrije discussie tegenstanders vaak de neiging hebben om de uitersten op te zoeken. En zo komen ze juist verder uit elkaar te staan. 

Hij schrijft: ‘Ik geef toe dat de neiging van alle opvattingen om sektarisch te worden niet wordt genezen door een zo vrij mogelijke discussie, maar daardoor juist vaak wordt versterkt en verbitterd: zodat de waarheid die men had moeten inzien maar niet herkent, des te heftiger wordt verworpen, omdat zij wordt verkondigd door mensen die men als tegenstanders beschouwt.’

Dat is precies wat de afgelopen jaren in Nederland is gebeurd, met als dieptepunt de pro-zwartepieters die de bus van kick-out-zwartepieters blokkeerden op de snelweg. Maar Jerry Afriyie en de anderen van Kick Out Zwarte Piet gaven niet op. Waarschijnlijk wisten ze net als Mill dat hun inspanningen uiteindelijk wel effect zouden hebben op de grote zwijgende meerderheid. Mill vervolgt: 

‘Deze botsing van meningen oefent zijn heilzame werking dan ook niet uit op de verstokte partijganger, maar op de kalme en belangeloze toeschouwer.’

En dat is ook wat er aan het gebeuren is. Nou wil ik niet beweren dat de grote meerderheid van de Nederlandse bevolking een kalme belangeloze toeschouwer is geweest, toch zie je wel dat de toeschouwers van de discussie zich langzaamaan hebben laten overtuigen. Het is niet snel gegaan, maar het landelijke Sinterklaasjournaal is vorig jaar eindelijk ook overgestapt op roetveegpieten en zelfs premier Rutte heeft gezegd dat hij tegen Zwarte Piet is. 

Foto van Pieten op de Dam: Ika van Doorn

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van Buro Fludo.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

 

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO?
Misschien is een cursus dan iets voor jou!

Existentieel liegen

By Omgaan met mensen
Bluf jezelf de toekomst in

Als je je leven wilt veranderen, dan moet je af en toe bluffen. Bluffen is een vorm van liegen, omdat je beweert iets te kunnen of te zijn, waar je niet helemaal zeker van bent. Bluffen is doen alsof. En precies dat doen alsof kan je helpen om te worden wie je wilt zijn.

Aristoteles schrijft zijn Ethica Nicomachea dat je een goed mens kunt worden door goed te doen. Dat klinkt nogal makkelijk, maar dat is het juist niet. Het komt er op neer dat je moet doen alsof je goed bent, en als je dat maar lang genoeg doet, word je ook werkelijk goed.

Zo moet je een beetje bluffen wanneer je je gedrag wilt veranderen. Je moet doen alsof je al bent zoals iemand die het gedrag vertoont dat je wilt vertonen. Door heel goed te doen alsof, word je uiteindelijk ook zo.

Kinderen spelen vaak een rol met elkaar. Ze doen alsof. En zo proberen ze uit wat ze willen zijn. Of neem Nous’che, de hond met wie ik samenwoon. Ze speelt met een flostouw, gromt en zet haar tanden erin als was het een prooi. Als ze een konijn zou tegenkomen, zou het werkelijkheid worden.

Midas speelde toen hij jong was vaak Batman, tenminste, als hij niet superman of James Bond was

Bluffen is een deelverzameling van ‘doen alsof’. Bij ‘doen alsof’ kun je van elkaar weten dat je doet alsof, zoals bij een spel. Als je bluft is dat doorgaans niet het geval. Als je bluft dan zeg je dat je iets kan of hebt, waarvan je eigenlijk niet zo zeker bent. Als je bluft bij een kaartspel doe je net alsof je goede kaarten hebt, de ander kan daardoor besluiten om te passen en zo haal je de pot binnen. Maar die ander kan ook doorgaan en dan kun je juist veel geld verliezen. Bluffen is nooit zonder risico.

Eigenlijk kun je niet anders dan bluffen. De toekomst is namelijk altijd ongewis, toch moeten we net doen alsof we wel weten wat er gaat komen. De Deense filosoof Søren Kierkegaard zei het zo: ‘Het leven kan alleen achterwaarts begrepen worden, maar het moet voorwaarts geleefd worden’. En omdat het voorwaarts geleefd moet worden, moet je de sprong voorwaarts wagen, zonder dat je precies weet waar je terecht zal komen. Je zou bluffen existentieel liegen kunnen noemen.

Frank Meester is buitengewoon afdelingshoofd van Buro Fludo.
Hij bedenkt manieren om met behulp van de filosofie
het leven iets minder ellendig te maken.

 

Elke week versgetypte levenstips ontvangen?
Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief



Wil je meer BURO FLUDO?
Misschien is een cursus dan iets voor jou!